ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻤﻴﺰی ﻳﺎ آﻧﺎﻟﻴﺰ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﻴﺸﺮ[۱۶۹] (۱۹۶۳) اﺑﺪاع ﺷﺪ و ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ روشﺷﻨﺎﺳﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده در رﮔﺮﺳﻴﻮن‬ ‫ﺧﻄﻲ ﭼﻨﺪ ﻣﺘﻐﻴﺮه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻳﺎﻓﺖ. ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻤﻴﺰی ﻣﺸﺎﺑﻪ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﺧﻄﻲ ﭼﻨﺪﮔﺎﻧﻪ اﺳﺖ ﺑﺎ اﻳﻦ ﺗﻔﺎوت ﻛﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺑﺴﺘﻪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬ ‫ﺗﻮزﻳﻊ ﻧﺮﻣﺎل ﻧﺪارد، ﺑﻠﻜﻪ ﻳﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻛﻴﻔﻲ ﺑﺎ ﺗﻌﺪاد ﻣﻘﺎدﻳﺮ اﻧﺪک اﺳﺖ. اﻳﻦ روش زﻣﺎﻧﻲ ﻣﻔﻴﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻳﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﮔﺮوهﺑﻨﺪی‬)ﻛﻴﻔﻲ(و ﭼﻨﺪﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻛﻤﻲ وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺪف ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ ﺑﻪدﺳﺖ آوردن راﺑﻄﻪای اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻋﻀﻮﻳﺖ را در ﻣﺘﻐﻴﺮ ﮔﺮوهﺑﻨﺪی ﻣﺸﺨﺺ ﻛﻨﺪ. ﺗﺎﺑﻊ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻣﻌﺎدﻟﻪای اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺎ داﺷﺘﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت ﻫﺮ‬ ‫ﻓﺮد ﺟﺎﻣﻌﻪ، ﻣﻲﺗﻮاند ﺑﺎ ﻗﺮار دادن اﻳﻦ ﻣﺸﺨﺼﺎت در آن ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻛند ﻛﻪ ﻓﺮد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﻛﺪام ﮔﺮوه ﺗﻌﻠﻖ‬ ‫دارد. اﻳﻦ روش در ﻣﻮاﻗﻌﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺨﻮاﻫﻴﻢ ﺑﺮ اﺳﺎس ﺻﻔﺎت ﻳﺎ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪه ﻣﺪﻟﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ‬ ‫ﻋﻀﻮﻳﺖ ﮔﺮوﻫﻲ ﺑﺴﺎزﻳﻢ
‫در ﺻﻮرﺗﻲ ﻛﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎیxk,…,x3,x2,x1 در ﮔﺮوهﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﻧﺪازهﮔﻴﺮی ﺷﺪه ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺷﻜﻞ ﻛﻠﻲ ﺗﺎﺑﻊ ﺗﺸﺨﻴﺺ ‪XD‬‬ ‫ ﺑﻪﺻﻮرت زﻳﺮ اﺳﺖ:‬
XD‬ = b1x1 + b2x2+ …. +bkxk + b0
‫اﻳﻦ روش ﻣﺎﻧﻨﺪ رﮔﺮﺳﻴﻮن ﭼﻨﺪﻣﺘﻐﻴﺮه ﻳﻚ ﻣﺪل ﺧﻄﻲ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ در آن ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه و ﻣﻬﻢ وارد‬ ‫ﻣﺪل ﺷﺪه و ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ از آن ﺧﺎرج ﺷﺪه اﻧﺪ. ‫ﺑﺎ اﻧﺠﺎم ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻣﻤﻴﺰی ﻳﻚ ﺗﺎﺑﻊ ﻳﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪای از ﺗﻮاﺑﻊ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد. ﺑﺮای ‪ k‬ ﮔﺮوه ۱-‪ k‬ ﺗﺎﺑﻊ ﺗﺸﺨﻴﺺ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫اوﻟﻴﻦ ﺗﺎﺑﻊ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺧﻄﻲ ﺑﺮای ﭘﻴﺶﺑﻴﻨﻲ ﻋﻀﻮﻳﺖ در ﮔﺮوهﻫﺎ را ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﻲدﻫﺪ. ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺑﻬﺘﺮﻳﻦ ﺗﺎﺑﻊ از ﺷﺎﺧﺺ‬ ‫ﻻﻣﺒﺪای وﻳﻠﻜﺲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد. ﻣﻘﺪار اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻴﻦ ﺻﻔﺮ و ﻳﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ اﺳﺖ. ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﻘﺪار ﺑﺮای ﻳﻚ ﺗﺎﺑﻊ ﻛﻮﭼﻜﺘﺮ ﺑﺎﺷﺪ،‬ ‫آن ﺗﺎﺑﻊ ﺗﻔﻜﻴﻚ ﻛﻨﻨﺪه ﺧﻮﺑﻲ اﺳﺖ. از آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺗﻮزﻳﻊ اﻳﻦ ﺷﺎﺧﺺ ﺑﻪ ﻛﺎی اﺳﻜﻮر ﺷﺒﻴﻪ اﺳﺖ، از اﻳﻦرو از ﻃﺮﻳﻖ اﻳﻦ آﻣﺎره ﺗﻌﺒﻴﺮ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮد(زارع چاهوکی، ۱۳۸۹ ، ص ۳).‬

 

 

  •  

 

 

  •  

 

 

  • آزمون تحلیل عاملی

 

 

 

 

 

 

‫‫ﻳﻜﻲ از روشﻫﺎی آﻣﺎری ﺑﺮای ﺗﺠﺰﻳه اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮﺟﻮد در ﻣﺠﻤﻮﻋه دادهﻫﺎ، روش ﺗﺠﺰﻳﻪ ﻋﺎﻣﻞﻫﺎ ﻳﺎ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ اﺳﺖ.‬ اﻳﻦ روش ﺗﻮﺳﻂ ﻛﺎرل ﭘﻴﺮﺳﻮن[۱۷۰] (۱۹۰۱) و ﭼﺎرﻟﺰ اﺳﭙﻴﺮﻣﻦ[۱۷۱] (۱۹۰۴) ﺑﺮای اوﻟﻴﻦ ﺑﺎر ﻫﻨﮕﺎم اﻧﺪازهﮔﻴﺮی ﻫﻮش ﻣﻄﺮح ﺷﺪ و ‬ﺑﺮای ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارﺗﺮﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در زﻣﺎﻧﻴﻜﻪ ﺗﻌﺪاد ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﻲ زﻳﺎد و رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ آﻧﻬﺎ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، اﺳﺘﻔﺎده‬ ﻣﻲﺷﻮد. در اﻳﻦ روش ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ﻋﺎﻣﻞﻫﺎ به صورتی ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ که از ﻋﺎﻣﻞ اول ﺑﻪ ﻋﺎﻣﻞﻫﺎی ﺑﻌﺪی درﺻﺪ وارﻳﺎﻧﺲ‬ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ، از اﻳﻦ رو ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻋﺎﻣﻞﻫﺎی اوﻟﻲ ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮﻧﺪ، ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارﺗﺮﻳﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬
‫ﺗحلیل ﻋﺎﻣﻠﻲ در واﻗﻊ ﮔﺴﺘﺮش ﺗﺠﺰﻳه ﻣﺆﻟﻔﻪﻫﺎی اﺻﻠﻲ اﺳﺖ. در این روش ﺗﻼش ﺑﺮ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻛﻮوارﻳﺎﻧﺲ‬ ﺗﻘﺮﻳﺐ زده ﺷﻮد، اﻳﻦ ﺗﻘﺮﻳﺐ در ﻣﺪل ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ از دﻗﺖ و ﻇﺮاﻓﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮی ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ. ﺑﻪﻃﻮر ﻛﻠﻲ ﻫﺪف از ﺗﺠﺰﻳه‬ ﻋﺎﻣﻞﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﻣﻲﺷﻮد:‬
‫اﻟﻒ) ﺗﻔﺴﻴﺮ وﺟﻮد ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ دروﻧﻲ ﺑﻴﻦ ﺗﻌﺪادی ﺻﻔﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه از ﻃﺮﻳﻖ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ و آﻧﻬﺎ را‬ ﻋﺎﻣﻞ ﮔﻮﻳﻨﺪ. در واﻗﻊ اﻳﻦ ﻋﻮاﻣﻞ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﻣﺸﺎﻫﺪه دﻟﻴﻞ ﻣﺸﺘﺮک ﻫﻤﺒﺴﺘﮕﻲ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی اﺻﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ.‬
‫ب) اراﺋﻪ روش ﺗﺮﻛﻴﺐ و ﺧﻼﺻﻪ ﻛﺮدن ﺗﻌﺪاد زﻳﺎدی از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ در ﺗﻌﺪادی ﮔﺮوه ﻣﺘﻤﺎﻳﺰ؛‬
‫ج) از ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬارﺗﺮﻳﻦ آﻧﻬﺎ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺷﺪه و در ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎی ﺑﻌﺪی ﺑﻪﻃﻮر ﺟﺰﻳﻲﺗﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار را‬ ﺑﺎ ﺗﻜﺮار ﺑﻴﺸﺘﺮی ﺑﺮرﺳﻲ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ.‬
‫ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮارد ﺑﺎﻻ، ﻋﻤﺪهﺗﺮﻳﻦ ﻫﺪف اﺳﺘﻔﺎده از ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ، ﻛﺎﻫﺶ ﺣﺠﻢ دادهﻫﺎ و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی‬ ﻣﺆﺛﺮ در ﺷﻜﻞﮔﻴﺮی ﭘﺪﻳﺪهﻫﺎﺳﺖ. اﻳﻦ روش در دﻫﻪﻫﺎی اﺧﻴﺮ، ﺑﻪوﻳﮋه ﺑﺎ‬ ‫ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی آﻣﺎری در راﻳﺎﻧﻪ، در ﺳﻄﺢ وﺳﻴﻊ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ.‬
‫ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ ﺑﺮ دو ﻧﻮع ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ[۱۷۲] و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ ﺗﺄﻳﻴﺪی اﺳﺖ. در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ اﻛﺘﺸﺎﻓﻲ، ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ در‬‫ﺻﺪد ﻛﺸﻒ ﺳﺎﺧﺘﺎر زﻳﺮبنایی ﻣﺠﻤوعه ﻧﺴﺒﺘﺎً ﺑﺰرﮔﻲ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﺳﺖ و ﭘﻴﺶﻓﺮض اوﻟﻴﻪ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻣﺘﻐﻴﺮی ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ‬ ‫ﺑﺎ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻠﻲ ارﺗﺒﺎط داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت دﻳﮕﺮ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ در اﻳﻦ روش ﻫﻴﭻ ﻧﻈﺮﻳه اوﻟﻴﻪای ﻧﺪارد.‬
‫در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ ﺗﺄﻳﻴﺪی ﭘﻴﺶﻓﺮض اﺳﺎﺳﻲ آن اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻠﻲ ﺑﺎ زﻳﺮﻣﺠﻤﻮﻋه ﺧﺎﺻﻲ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ ارﺗﺒﺎط دارد. ﺣﺪاﻗﻞ‬ ‫ﺷﺮط ﻻزم ﺑﺮای ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ ﺗﺄﻳﻴﺪی اﻳﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ در ﻣﻮرد ﺗﻌﺪاد ﻋﺎﻣﻞﻫﺎی ﻣﺪل، ﻗﺒﻞ از اﻧﺠﺎم ﺗﺤﻠﻴﻞ، ﭘﻴﺶﻓﺮض‬ ﻣﻌﻴﻨﻲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، وﻟﻲ در ﻋﻴﻦ ﺣﺎل ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ اﻧﺘﻈﺎرات ﺧﻮد ﻣﺒﻨﻲ ﺑﺮ رواﺑﻂ ﺑﻴﻦ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ و ﻋﺎﻣﻞﻫﺎ را ﻧﻴﺰ در‬ﺗﺤﻠﻴﻞ وارد ﻛﻨﺪ.
‫‫‫ﻣﻌﺎدﻟﺎت ﭘﺎﻳﻪ‬:
‫در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻧﻤﺮه ﻓﺮد i‬ در ﻣﺘﻐﻴﺮ ‪ j‬ را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪﻋﻨﻮان ﻣﺠﻤﻮع ﺿﺮاﻳﺐ ﻧﻤﺮهﻫﺎ در ﺗﻌﺪاد ﻛﻤﺘﺮی از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی ﺣﺎﺻﻞ‬ ﻛﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ، ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻛﺮد. ﻫﺮ ﻋﺎﻣﻞ، ﺗﺮﻛﻴﺐ ﺧﻄﻲ ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎﺳﺖ و ﺑﺮ ﭘﺎﻳه راﺑﻄه زﻳﺮ ﺑﺮآورد ﻣﻲﺷﻮد:‬
Zij = aji Fji + … + ajm Fmi + dj Uji
‬‫ﻛﻪ در آن : Zji‬ﻧﻤﺮه ﻣﻌﻴﺎر ﻓﺮد ‪i‬ ام در ﻣﺘﻐﻴﺮ ‪j‬ ام اﺳﺖ. F1i ‪‬ﻧﻤﺮه ﻣﻌﻴﺎر ﻓﺮد ‪ i‬در اوﻟﻴﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺸﺘﺮک و ‪ Fmi‬ : ﻧﻤﺮه ﻣﻌﻴﺎر وی‬‫در ‪ m‬اﻣﻴﻦ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺸﺘﺮک اﺳﺖ. ﻋﺒﺎرت ‪ Uji‬: ﻧﻤﺮه ﻣﻌﻴﺎر ﻓﺮد‪ i‬ در ﭼﻴﺰی اﺳﺖ ﻛﻪ ﻋﺎﻣﻞ اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد؛ ﻳﻌﻨﻲ‬ ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺗﻨﻬﺎ در ﻳﻚ ﻣﺘﻐﻴﺮ واﺣﺪ ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ ﻛﻪ در اﻳﻦ ﻣﻮرد ﻣﺘﻐﻴﺮ j اﺳﺖ. ﺿﺮاﻳﺐ‪ ajm‬ : ﺑﺎرﻫﺎی ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ. اﻳﻨ­ﻬﺎ‬ ‫ﺿﺮاﻳﺒﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﺮهﻫﺎی ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺸﺘﺮک ﻧﺴﺒﺖ داده ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﺿﺮﻳﺐ‪ dj‬: وزﻧﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﺮهﻫﺎی ﻋﺎﻣﻞاﺧﺘﺼﺎﺻﻲ‬ اﺧﺘﺼﺎص ﻣﻲﻳﺎﺑﺪ.‬ ‫ﻣﻌﺎدﻟه (۱) ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻧﻤﺮه ﻣﻌﻴﺎر اﺳﺖ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ ﻧﻤﺮهﻫﺎی‪ Zji‬ و ﻧﻤﺮهﻫﺎی ﻋﺎﻣﻠﻲ‪ Fi‬ ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﺻﻔﺮ و وارﻳﺎﻧﺲ واﺣﺪ (یک) دارﻧﺪ. ﺑﺎ‬ ‫ﻣﺠﺬور ﻛﺮدن ﻫﺮ دو ﻃﺮف ﻣﻌﺎدﻟه ۱ و ﺳﭙﺲ ﺟﻤﻊ آﻧﻬﺎ ﺑﺮای ‪ N‬ ﻣﻮرد و ﺗﻘﺴﻴﻢ آن ﺑﺮ ‪N‬ و اﻳﻦ ﻓﺮض ﻛﻪ ﻧﻤﺮهﻫﺎی ﻋﺎﻣﻠﻲ ‬‫ﻧﺎﻫﻤﺒﺴﺘﻪ ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻣﻲﺗﻮان ﻧﻮﺷﺖ:‬
SJ2 = ۱ = aj12 + aj22 + … + ajm2 + dj2
‫اﻳﻦ ﻣﻌﺎدﻟﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﺪ ﻛﻪ وارﻳﺎﻧﺲ ﻛﻞ را ﻣﻲﺗﻮان ﺑﻪ دو ﺑﺨﺶ ﺟﻤﻊﭘﺬﻳﺮ وارﻳﺎﻧﺲ ﻣﺸﺘﺮک و وارﻳﺎﻧﺲ ﻣﻨﻔﺮد‬ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻛﺮد.‬
میزان اشتراک یک متغیر که اغلب با hj2 ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲﺷﻮد، ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺖ ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮع ﻣﺠﺬورات ﺑﺎرﻫﺎی ﻋﺎﻣﻠﻲ مشترک‬.
hj2 = ۱ = aj12 + aj22+ …. + ajm2
‫ﻣﻴﺰان اﺷﺘﺮاک ﺑﺨﺸﻲ از وارﻳﺎﻧﺲ اﺳﺖ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮان آن را ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺸﺘﺮک ﻧﺴﺒﺖ داد. ﺑﺨﺸﻲ از وارﻳﺎﻧﺲ ﻛﻪ ﺑﺎﻗﻲ‬ ﻣﻲﻣﺎﻧﺪ و ﻧﻤﻲﺗﻮان آن را ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺸﺘﺮک ﻧﺴﺒﺖ داد، وارﻳﺎﻧﺲ ﻣﻨﻔﺮد ﻧﺎﻣﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺎ ﻋﻼﻣﺖ dj2 ﻧﺸﺎن داده ﻣﻲﺷﻮد.‬ ‫وارﻳﺎﻧﺲ ﻣﻨﻔﺮد را ﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ دو ﻣﺆﻟﻔﻪ اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ(bj2) و وارﻳﺎﻧﺲ ﺧﻄﺎ(ej2) ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ. وارﻳﺎﻧﺲ اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﺑﺨﺸﻲ از وارﻳﺎﻧﺲ ﻛﻞ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻋﻮاﻣﻠﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻣﺘﻐﻴﺮ ﻣﻌﻴﻨﻲ اﺧﺘﺼﺎص دارد و ﺑﻪ ﺧﻄﺎی اﻧﺪازهﮔﻴﺮی رﺑﻄﻲ ﻧﺪارد، ﻣﺮﺑﻮط ﻣﻲﺷﻮد. از‬آﻧﺠﺎ ﻛﻪ ﺗﻤﺎم اﻧﺪازهﮔﻴﺮیﻫﺎ ﺗﺎ اﻧﺪازه­ای ﺷﺎﻣﻞ ﺧﻄﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ، در ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻋﺎﻣﻠﻲ، ﺑﺨﺸﻲ از وارﻳﺎﻧﺲ ﻣﻨﻔﺮد ﻧﺎﺷﻲ از ﺧﻄﺎی‬ اﻧﺪازهﮔﻴﺮی ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد(زارع چاهوکی، ۱۳۸۹،ص ۶).‬

 

 

  •  

 

 

  •  

 

 

  •  

 

 

  • روش‪ واریمکس

 

 

 

 

 

 

 

 

این روش از ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺘﺪاولﺗﺮﻳﻦ روشﻫﺎی دوران ﻣﺘﻌﺎﻣﺪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﺳﺘﻘﻼل ﻣﻴﺎن ﻋﺎﻣﻞﻫﺎی اﺳﺘﺨﺮاﺟﻲ را ﺣﻔﻆ‬ ‫ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﻳﻦ روش ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی دارای ﺑﺎر ﻋﺎﻣﻠﻲ ﺑﺰرﮔﺘﺮ را ﺑﻪ ﻛﻤﺘﺮﻳﻦ ﺗﻌﺪاد ﺗﻘﻠﻴﻞ ﻣﻲدﻫﺪ و ﺟﻤﻊ وارﻳﺎﻧﺲ ﺑﺎرﻫﺎ در‬ ‫ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻋﺎﻣﻠﻲ را ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻣﻘﺪار ﻣﻲﻛﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ دﻟﻴﻞ آن را وارﻳﻤﻛﺲ ﮔﻮﻳﻨﺪ. ‫ﻫﺪف از این روش ﺑﻪدﺳﺖ آوردن ﻋﺎﻣﻞﻫﺎﻳﻲ اﺳﺖ ﻛﻪ دارای ﺑﺎر زﻳﺎدی ﺑﺮ روی ﺑﺮﺧﻲ از ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎ و ﺑﺎر ﻛﻢ ﺑﺮ روی ﻣﺘﻐﻴﺮﻫﺎی دﻳﮕﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﺗﺄﻛﻴﺪ ﺑﺮ ﺳﺎدهﻛﺮدن ﺳﺘﻮنﻫﺎی ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ ﻋﺎﻣﻠﻲ اﺳﺖ. ﻳﻌﻨﻲ ﺣﺪاﻛﺜﺮ اﻣﻜﺎن ﺳﺎده ﻛﺮدن ﺗﺎ آﻧﺠﺎﻳﻲ ﺣﺎﺻﻞ‬ ‫ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﻳﻚ ﺳﺘﻮن ﺧﺎص ﻣﺎﺗﺮﻳﺲ، ﻓﻘﻂ ﻣﻘﺎدﻳﺮ (ﺑﺎرﻫﺎی ﻋﺎﻣﻠﻲ) ﺻﻔﺮ و ﻳﻚ ﻗﺮار ﺑﮕﻴﺮد. از اﻳﻦرو ﻣﺠﻤﻮع ﺗﻐﻴﻴﺮات‬ ‫اﻳﺠﺎد ﺷﺪه در ﺑﺎرﻫﺎی ﻋﺎﻣﻠﻲ ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ می­رسد و در اﻳﻦ ﺣﺎﻟﺖ ﺗﻔﺴﻴﺮ ﻋﺎﻣﻞﻫﺎ ﺳﺎده ﻣﻲﺷﻮد(زارع چاهوکی، ۱۳۸۹ ، صص ۲۸-۲۷).‬

موضوعات: بدون موضوع  لینک ثابت


فرم در حال بارگذاری ...